Trong bối cảnh hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt của phát triển quốc gia, thanh niên, sinh viên ngày càng được đặt vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Việc lựa chọn môi trường học tập, nghiên cứu phù hợp ở nước ngoài vì thế không chỉ mang ý nghĩa phát triển cá nhân, mà còn gắn liền với trách nhiệm chuẩn bị tri thức và năng lực để cống hiến cho đất nước.
Liên bang Nga là một trong những quốc gia có tiềm năng mạnh mẽ về đào tạo và nghiên cứu khoa học – công nghệ, với truyền thống lâu đời trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ cao. Hệ thống các trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu và trung tâm khoa học lớn được phân bố rộng khắp, từ Mát-xcơ-va, Xanh Petecbua đến các thành phố khoa học chuyên ngành, tạo nên một mạng lưới đào tạo và nghiên cứu có chiều sâu. Sinh viên Việt Nam theo học tại Nga không chỉ được tiếp cận nền tảng đào tạo bài bản, chú trọng tư duy khoa học và thực hành, mà còn có cơ hội tham gia vào môi trường nghiên cứu nghiêm túc, gắn với các chương trình khoa học có quy mô và tầm ảnh hưởng quốc tế.
Trong số các trung tâm nghiên cứu tiêu biểu tại Nga, Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân Dubna (Viện Dubna) là một điểm nhấn quan trọng trong hợp tác khoa học quốc tế. Được thành lập từ năm 1956, Viện Dubna là trung tâm khoa học quốc tế liên chính phủ, quy tụ nhiều phòng thí nghiệm chuyên sâu và hệ thống thiết bị nghiên cứu quy mô lớn, hiện đại hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực như vật lý hạt nhân, vật lý năng lượng cao, khoa học vật liệu, công nghệ bức xạ và công nghệ thông tin. Việt Nam là quốc gia thành viên từ rất sớm, nhờ đó có quyền tham gia trực tiếp vào các chương trình nghiên cứu, đồng thời khai thác cơ sở vật chất và hạ tầng khoa học tại Dubna như một nguồn lực phục vụ phát triển khoa học trong nước.
Theo Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ưu thế của Việt Nam trong hợp tác với Viện Dubna không chỉ nằm ở việc tiếp cận các thiết bị nghiên cứu tiên tiến, mà còn thể hiện ở mức độ chủ động cao trong hoạt động nghiên cứu. Việt Nam có quyền lựa chọn các hướng nghiên cứu phù hợp với nhu cầu và chiến lược phát triển của đất nước, hình thành các nhóm nghiên cứu riêng, đồng thời đào tạo đội ngũ nhân lực trình độ cao thông qua quá trình nghiên cứu và thực nghiệm dài hạn. Điều kiện hợp tác thuận lợi này không chỉ góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và làm chủ công nghệ, mà còn khẳng định vị thế và vai trò ngày càng rõ nét của khoa học Việt Nam trong mạng lưới hợp tác khoa học quốc tế.
Đối với sinh viên Việt Nam đang du học tại Nga, đặc biệt là các bạn theo học khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, những thông tin trên mang ý nghĩa định hướng rất rõ ràng. Nga không chỉ là nơi để học tập và tích lũy kiến thức chuyên môn, mà còn là không gian mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu, thực hành và làm việc trong các chương trình khoa học – công nghệ quy mô lớn, từ các trường đại học, viện nghiên cứu đến những trung tâm hàng đầu như Viện Dubna. Việc sinh viên tập trung học tập nghiêm túc, rèn luyện tư duy khoa học và năng lực nghiên cứu ngay từ hôm nay chính là bước chuẩn bị cần thiết để nắm bắt các cơ hội đó, đồng thời từng bước đóng góp thiết thực cho sự phát triển khoa học – công nghệ của Việt Nam trong tương lai.
Mời các bạn tham khảo ấn phẩm số 11A-2025 của tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại: https://vjol.info.vn/index.php/khcn/issue/view/9617
